To, w jaki sposób pacjent przygotuje się do badań laboratoryjnych, może mieć duży wpływ na wiarygodność ich wyniku. Dlatego też zanim pójdziemy na badania warto zastosować się do kilku zasad podanych poniżej.

 

Pobranie krwi:

Dzień przed badaniem należy:

  • Ograniczyć wysiłek fizyczny
  • Wypocząć
  • Stosować normalną, mieszaną dietę
  • Nie spożywać alkoholu
  • Po konsultacji z lekarzem, w miarę możliwości, odstawić leki oraz preparaty witaminowe

 

W dzień badania:

  • Badania najczęściej odbywają się w godzinach porannych (7:00-10:00)
  • Być na czczo

 

Przeciwwskazania:

  • Miesiączka
  • Zaostrzona dieta
  • Przyjmowanie obfitych posiłków

 

*Niektóre badania wymagają wcześniejszego przyjęcia odpowiednich leków oraz spożycie posiłku. Wtedy wykonuje się je wg zaleceń lekarza.

 

Pobieranie moczu na posiew i badanie ogólne: 

Dorośli:
Przed pobraniem należy:

  • Dokładnie umyć ręce wodą i mydłem oraz wytrzeć je w czysty ręcznik
  • Dokładnie umyć wodą i mydłem okolice ujścia cewki moczowej (kobiety – okolice sromu od przodu w kierunku odbytu, mężczyźni – żołądź po odsunięciu napletka)

Pobieranie moczu:

  • Mocz  na posiew pobieramy do sterylnego pojemnika jednorazowego użytku (można taki otrzymać w aptece)
  • Mocz na badanie ogólne oddajemy do pojemnika jednorazowego użytku
  • Pierwszą niewielką porcję należy oddać do toalety, aby wypłukać cewkę moczową z bakterii i nabłonków
  • Mocz na posiew – kilka ml moczu należy oddać do sterylnego naczynia
  • Mocz na badanie ogólne – kilkadziesiąt ml moczu (50-100ml) należy oddać do jednorazowego pojemnika.

Końcową porcję moczu należy oddać do muszli klozetowej.

 

Dzieci:

  • W przypadku niemowląt – po karmieniu rozebrać niemowlę od pasa w dół w ciepłym pomieszczeniu, umyć dokładnie okolice ujścia cewki moczowej (dziewczynki – okolice sromu od przodu, w kierunku odbytu, chłopcy: żołądź po odsunięciu napletka)
  • Unieść niemowlę w górę i masować mięśnie grzbietu wzdłuż kręgosłupa od góry, ku dołowi
  • W momencie rozpoczęcia oddawania moczu, podstawić przygotowany pojemnik, przepuszczając pierwszą porcję moczu (j.w.)

Moczu na posiew nie należy pobierać do przylepianych woreczków!
Próbkę moczu należy tego samego dnia dostarczyć do laboratorium. Jeżeli nie jest to możliwe, to zamknięty szczelnie pojemnik wstawić do lodówki i przechowywać w ten sposób do czasu dostarczenia do laboratorium.

 

Zbiórka dobowa moczu

  • Pierwszą poranną porcję moczu należy oddać do muszli klozetowej, a każdą kolejną w całości oddać do pojemnika
  • Należy zapisać godzinę rozpoczęcia zbiórki
  • Pojemnik z moczem przechowywać w lodówce
  •  Zbiórkę dobową moczu należy zakończy o tej samej godzinie, o której dzień wcześniej ją rozpoczęto (np. od 7:00 rano do 7:00 rano dnia następnego)

 

Zakończenie dobowej zbiórki moczu
Po zakończonej dobowej zbiórce, całą zawartość moczu należy wymieszać w pojemniku, zmierzyć objętość i odlać ok.50-100ml próbki do jednorazowego pojemnika. Do próbki dołączamy kartkę z dokładnym czasem rozpoczęcia i zakończenia zbiórki oraz informację o objętości zebranego moczu. Pojemnik należy dostarczyć do laboratorium.

W przypadku, gdy jedna z porcji moczu nie została oddana do pojemnika, zbiórkę należy przeprowadzić ponownie w kolejnym dniu.

 

Pobieranie próbki kału

Badanie mikrobiologiczne i analityczne

  • Kał należy pobrać z miejsc zawierających krew, śluz lub ropę
  • Jeśli w oddanym stolcu znajdują się pasożyty, należy je oddzielić od próbki kału, następnie wypłukać wodą i w oddzielnym pojemniku, zawierającym także ok.0,85% wody lub NaCl, dostarczyć do laboratorium.

 

Przed oddaniem próbki należy:

  • Oddać mocz, aby całkowicie opróżnić pęcherz moczowy
  • Przygotować czyste naczynie, np. basen lub inny odpowiedni do tego badania pojemnik

 

Oddawanie próbki:

  • Próbkę kału pobieramy za pomocą łyżeczki dołączonej do pojemnika transportowego
  • Wielkość próbki zależy od rodzaju badania: bakteriologiczne, mykologiczne oraz wirusologiczne – wielkość orzecha laskowego, parazytologiczne i ogólne – próbka wielkości orzecha laskowego. Jeżeli oddawany kał jest płynny, pobieramy 2-3 ml do pojemnika.

 

Próbkę kału należy oddać jak najprędzej do laboratorium. W temperaturze pokojowej może ona pozostać do ok. dwóch godzin, potem należy przechowywać jedynie w lodówce.

 

Posiew w kierunku Campylobacter – należy natychmiast dostarczyć próbkę do laboratorium. Jeżeli nie jest to możliwe, ważne jest by przechowywać ją w wymazówce z podłożem transportowym Stuarta.


Badanie w kierunku owsików – badanie próbki kału nie służy do zdiagnozowania obecności owsików. W tym celu należy pobrać wycier z odbytu przy pomocy zestawu, który można odebrać w punkcie pobrań, bądź zakupić w aptece.


Badanie w kierunku nosicielstwa Salmonella i Shigella:

  • Próbki należy zbierać przez trzy kolejne dni
  • Do przechowywania próbek potrzebne są wymazówki z podłożem transportowym Stuarta (znajdują się w punkcie pobrań)
  • Oddać mocz, aby całkowicie opróżnić pęcherz moczowy
  • Przygotować czyste naczynie, np. basen lub inny odpowiedni do tego badania pojemnik
  • Próbkę należy pobrać przy pomocy wymazówki i umieścić ją w podłożu transportowym Stuarta; przechowywać w temperaturze pokojowej
  • Każda próbka powinna zawierać datę oraz godzinę pobrania kału
  • Ostatniego, trzeciego dnia po pobraniu ostatniej próbki kału, należy, jeszcze w godzinach porannych, dostarczyć wszystkie próbki do laboratorium

 

Wymaz z gardła

Przed przyjściem na badania należy:

  • Bardzo dokładnie umyć zęby samą szczoteczką, ewentualnie używając łagodnej pasty do zębów
  • nie stosować płukanek, tabletek do ssania i in. Środków dezynfekujących jamę ustną
  • przyjść na czczo lub co najmniej trzy godziny po spożyciu posiłku

 

Pobieranie plwociny na badanie bakteriologiczne - badanie odbywa się w godzinach porannych

  • zanim plwocina zostanie odkrztuszona, należy dokładnie umyć zęby lub wyjąć protezę zębową, a następnie wypłukać jamę ustną przegotowaną wodą
  • plwocinę powinno się wykrztusić do wyjałowionego pojemnika, a następnie zamknąć naczynie nie dotykając wewnętrznej powierzchni
  • W przypadku chorych mających problem z odkrztuszeniem większej ilości plwociny, jeśli lekarz tak zaleci, można zastosować fizjoterapię klatki piersiowej lub środki mukolityczne.

 

W czasie nie dłuższym niż dwie godziny po oddaniu plwociny, należy dostarczyć próbkę do laboratorium.

 

Wymazy z narządów płciowych

Przed badaniem:

  • Kobiety powinny zaprzestać stosowania niektórych leków dopochwowych, irygacji pochwy oraz przez co najmniej 48 godzin wstrzymać się od kontaktów seksualnych

 

Wymaz z cewki moczowej - pacjent godzinę przed badaniem nie może oddawać moczu


Wymazy z innych narządów (rany, uszy, spojówki, wydzieliny ropne, itp.) – wszelkie informacje pacjent otrzyma w laboratorium